sociologybook

کتاب «هربرت بلومر و کنش متقابل گرایی نمادی» منتشر شد

sociologybook — Sun, 31 May 2009 12:19:18 GMT

هربرت بلومر متولد 7 مارس سال 1900 در میسوری آمریکاست که تحصیلات جامعه شناسی اش را در دانشگاه شیکاگو و متاثر از اندیشمندانی چون «رابرت پارک» و «جورج هربرت مید» پیگیری کرد و در نهایت به عنوان موسس گروه جامعه شناسی دانشگاه کالیفرنیا به برکلی رفت و در حیطه های مختلفی چون کنش متقابل، جامعه شناسی معرفت، تبعیض نژادی، صنعتی شدن، اعتیاد و رفتار جمعی، جنبش های اجتماعی، رفتار جنسی و... آثاری ارائه داد و بیش از همه بر جامعه شناسی خرد و مساله کنش متقابل نمادین تاکید ورزید در آن حد که در سال 1937 او اولین متفکری بود که این مفهوم را وضع کرد و در بسط مفهوم آن کوشید. وی که در سال 1987 در آمریکا درگذشت تاثیر فراوانی بر جامعه شناسی امروز جهان برجای گذاشته است.
دکتر حسین ابوالحسن تنهایی که از سال 1365 در دانشگاه های مختلف ایران به تدریس جامعه شناسی پرداخته و با تاکید بر مفاهیم و نظریاتی چون جامعه شناسی علوی و جامعه شناسی عرفانی حساسیت هایی را برانگیخته است، در سال 1981 مدرک دکترای خویش را در آمریکا و تحت نظر بلومر دریافت کرده است و مدتی را نیز به عنوان دستیار بلومر فعالیت کرده است.
وی معتقد است که بلومر به درستی در ایران شناخته نشده و نگارش مقالاتی از او درباره نقش بلومر در جامعه شناسی معرفت در راستای اصلاح همین دیدگاه ها به شمار می رود.
دکتر تنهایی به توصیه و تایید بلومر به تدریس و نگارش مباحث نظریه های جامعه شناسی پرداخته و هم اکنون عضو هیت علمی دانشگاه آزاد تهران مرکزی و آشتیان و مدیر گروه جامعه شناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی اراک می باشد.
آثار وی را می توان به چند دسته تقسیم نمود که فقط از مجموعه تخیل جامعه شناسی در بستر تاریخ به 14 کتاب اشاره می کییم .
1- جامعه شناسی نظری : مبانی ‏‎‏ًًٌٌُُ. اصول و مفاهیم .
2- جامعه شناسی دینی در شرق باستان.
3- جامعه شناسی فلسفی – دینی در غرب باستان : مطالعه ای در باب دینامیسم و تفکیک یافتگی و قشر بندی اجتماعی.
4- جامعه شناسی دینی در اسلام آغازین
5-جامعه شناسی پیشقراول در غرب باستان
6-جامعه شناسی جدید (1) تضاد گرایی و دیالکتیک گرایی
7- جامعه شناسی جدید (2) انسجام گرایی
8-جامعه شناسی جدید (4) تفسیر گرایی و پدید گرابی
9- جامعه شناسی جدید (5) انتقادی و رادیکال
10- جامعه شناسی تاریخی نظریه های متفکرین مسلمان
11- جامعه شناسی و انسان شناسی نزد عرفای مسلمان
12- جامعه شناسی معرفت
13- جامعه شناسی تصوف
14- جامعه شناسی نفسیری– عرفانی
کتاب «هربرت بلومر وکنش متقابل گرایی نمادی»شامل دو پاره است:
پاره اول تحت عنوان "درباره بلومر" شامل سه مقاله از شاگردان بلومر درباره بلومراست، که مقاله اول توسط" دکتر مینز " با عنوان «هربرت بلومر در دایرۀ المعارف 2005 نظریه علوم اجتماعی»، مقاله دوم نیز توسط دکتر " تنهایی" با عنوان «ساختار شناسی کنش پیوسته در نظریه کنش متقابل نمادی هربرت بلومر» و مقاله سوم را "لائر و هندل" با عنوان «روش شناسی هربرت بلومر» رشته تحریر در آوردند.
پاره دوم این کتاب تحت عنوان "هربرت بلومر وکنش متقابل گرایی نمادی" شامل هفت مقاله از کتاب کنش متقابل گرایی نمادی و دو مقاله درباره کنش متقابل گرایی نمادی می باشد. این کتاب توسط انتشارات بهمن برنا متشر شده است

دانشگاه سازمانی امروزین

sociologybook — Thu, 13 Nov 2008 08:00:18 GMT

این کتاب توسط آلفونسو بوررو کابال به دو زبان انگلیسی و فرانسه توسط یونسکو منتشر شده و به دست دکتر غلامعباس توسلی و دکتر رضا فاضلی ترجمه توسط انتشارات علمی به چاپ رسیده است.

استاد کابال استاد مبرز در حوزه آموزش عالی دنیا است وی در این کتاب از آغاز تا کنون دانشگاه، در چهار گوشه دنیا به بررسی دانشگاههای از ژاپن، کشور های اسلامی، آفریقا، اروپا، کانادا، آمریکا، استرالیا پرداخته و میزان توان هر یک را با دیگری مقایسه کرده و در نهایت به مقایسه و تجزیه و تحلیل نشسته است.

وی عوامل رشد دانشگاه را برشمرده و دانشگاه را همانند یک جامعه باز تعریف نموده و همانطور که سقراط در محوطه سبز با سایرین به بحث و گفتگو می پرداخت و در نهایت جام شوکران را نوشید اما امکان بحث و گفتگوی آزاد و دموکراتیک را مهیا کرد و از اوان دانشگاه با الهام گرفتن از او یک جامعه ای باز است.

استاد کابال اعتقاد دارد یکی از عوامل رشد دانشگاه در سراسر جهان امکان بحث آزاد و دموکراتیک است ما نیز به توصیه های رهبر فرزانه انقلاب که کرسی های نظریه پردازی را مطرح فرمودند باید زمینه گفتگو و مباحث علمی و آکادمیک را فراهم کرده و این بار شاهد انتقال نظریه ها از ایران به سایر کشور ها باشیم.

نگاهى به فقر و فقر زدايى از ديدگاه اسلام

sociologybook — Tue, 30 Sep 2008 11:36:17 GMT

سعيد فراهانى فرد
انتشارات كانون انديشه جوان
بحث درباره پديده فقر، شناخت عوامل و راه مبارزه با آن از زمان هاى دور مورد توجه مكتب ها، صاحبنظران و تا حدودى حكومتها بوده است. شايد به ندرت بتوان مسئله اى مانند آن يافت كه در ابعاد مختلف اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و سياسى يك جامعه دخالت داشته باشد.
در كتاب «نگاهى به فقر و فقرزدايى از ديدگاه اسلام»، نويسنده بر آن است ضمن پژوهشى مقايسه اى، «ماهيت فقر» و شيوه رويارويى با آن را از نظرگاه هاى مختلف مورد بررسى قرار دهد. بدين منظور، نخست فقر و انواع آن را شناسايى كرده، نگرش مكتب هاى مختلف به اين پديده را مورد بررسى قرار داده سپس براى يافتن راه هاى پيشگيرى از اين بيمارى و ريشه كن ساختن آن، در پى شناسايى عوامل پيدايش آن برمى آيد.
از آنجا كه ريشه كن ساختن فقر در سطح كلان به بهره گيرى از روش هاى مناسب، جهت استحكام بخشيدن شالوده هاى اقتصادى و تحقق رشد و توسعه در كشور وابسته است، فصلى از اين كتاب به بررسى اجمالى راهبردهاى توسعه اختصاص يافته است. اين فصل، ضمن اشاره به راهبردهاى ارائه شده از سوى مكتب هاى اقتصادى، به بررسى الگوى توسعه در نظام اقتصادى اسلام مى پردازد.
بررسى علل عقب ماندگى و فقر مسلمانان و پاسخ به شبهات موجود در اين زمينه عنوان فصل پايانى كتاب است كه در بخشى از آن مى خوانيم: «اصولاً با توجه به اعتقاد به روزى معين، تلاش فرد هيچ گونه نقش و اثرى نخواهد داشت و بديهى است كه چنين بينشى افراد را غير مسئول و بى تفاوت و امور توليدى را راكد مى سازد و خمودى و بى نشاطى را در جامعه حاكم مى گرداند و در نهايت فقر را گريبانگير جامعه مى سازد.»
كتاب «نگاهى به فقر و فقرزدايى از ديدگاه اسلام» اخيراً به چاپ دوم رسيده است.

مبانی روانشناسی اجتماعی

sociologybook — Tue, 30 Sep 2008 11:29:18 GMT

نويسنده:دكتر عباس محمدي اصل

ناشر: نشر علم سال انتشار:1386 تعداد صفحات:206 تيراژ:1650 نسخه

روان شناسي اجتماعي درحدفاصل روان شناسي وجامعه شناسي قرار دارد.اين علم به توصيف وتبيين "خود"در تعامل با "ديگران"مي پردازد و كيفيت استمرارمناسبات آنان را پي مي گيرد. ازاين رو ،مطالعه پديده هايي نظيرشخصيت ورفتاروكنش گرايش و گروفرهنگ ،سرلوحه كار روان شناسي اجتماعي واقع مي شود.

در اين ميان يكي ازمسائل عمده روانشناس اجتماعي اين است كه دريابد چگونه تمايلات خودپرستانه آدمي در جريان جامعه پذيري به تمايلاتي نوع دوستانه مبدل مي گردد.در اينجااولا بايد مشخص كرد ذهنيت تعيين كننده روابط اجتماعي انسان شامل چه عناصري است و ثانياروابط اجتماعي انسان چگونه روي اين ذهنيت اثر كرده و تمايلات آن را جهت مي بخشند.

در پاسخ به چنين مسائلي است كه نظريه هاي روان كاوي ورفتارگرايي وگشتالت،روان شناسي اجتماعي رابه روانشناسي نزديك ترنشان مي دهند.مثلا روان كاوي به توصيف وتبيين رفتارانساني برحسب انگيزشي برآمده از ناكامي درمواجهه با جهان مي پردازد كه دراين ميان،فرهنگ و جامعه هم نقش ناكام كننده در برابر شخصيت دارندوهم ازآن تاثيرمي پذيرند.رفتارگرايي اما انسان را موجودنيازمندمي داندكه در مواجهه با محيط ارضاءكننده ياناكام كننده اين نيازها به يادگيري متوسل مي شود.يادگيري نيز دراين چشم اندازعبارت است از تقويت يا تضعيف پاسخ هاي اكتشافي انسان در نتيجه دريافت پاداش و هزينه از برخوردبا محرك ها. بالاخره نظريه گشتالت،انسان را موجودي مي داندكه بنا به ادراك خود چنان با ديگران تعامل مي كند كه ارگانيسم خويش را دركمترين حد تنش با محيط ، منطبق و همساز گرداند. اين درحالي است كه خود ادراك نيز متاثر از تعامل آدميان چونان محيط اجتماعي كنش به شمار مي آيد و البته اين محيط هم متقابلا از ادراك تاثير مي پذيرد . بنابراين اگر روان كاوان به من ورفتارگرايان به يادگيري اعتنايي درخور دارند؛اما گشتالت گرايان به خودنگري عنايت ويژه ايي مي ورزند.

ازديگرسوروان شناسي اجتماعي اما به اتكاي نظريه تعاملات نمادين به جامعه شناسي نزديك تر مي شود. از اين نگره ،خودزاده تعامل است و البته متقابلا همين خود برتعاملات نيز موثرواقع مي گردد. دراين عرصه ،فرد پس ازتولد به فرايندجامعه پذيري و نهادپذيري از طريق نقش پذيري و پايگاه پذيري وارد مي شود. سپس تجارب حاصل از اين فرايند،خود اورا به اتكاي تعاريف ذهني منطبق با انتظارات ديگران تكوين مي بخشند.البته توزيع و دسترسي به انواع تجارب براي افرادچنان نابرابر و خاص است كه اين امرمي تواند نظم و قاعده رفتارفردي را توصيف و تبيين كند؛زيراهمين وضعيت است كه فردرااز ساير افراد درون گروه وبرون گروه متمايز مي سازد . در واقع از اين حيث،خود هم مي تواند رفتار راهدايت كند ؛ هم برجهت گيري و استمرارتعامل موثرواقع شودوهم در مواجهه با وضعيت هاي گروهي و سازماني به تعاريف جديدي ازخويش دست يابد.

از منظر اخير ،كنش فرد وگروه تايع تعامل خودها است. تعامل خودها نيز به واسطه ميانجي هاي ارتباطي نظيرزبان نمادين شكل مي گيرد. به اين ترتيب ،تعاملات نمادين يه تنوع هويت ها چونان صفات كيفي خودها مي ا نجامد و از انگيزه هاي ناهشيار بسي دورتر مي ايستد و با اين حال هر دوي تعامل گرايان و روان كاوان را عليرغم اتخاذ نقاط عزيمت انگيزشي متمايز نظير گرايش و غرايز (سائق ها )،در يكسان شدن يا به عبارتي همزماني تكوين شخصيت و محيط اجتماعي رفتاروابستگي خود به ديگران در حيطه فرديت يابي به وحدت مي كشاند.

براين مبنا سازمان كتاب حاضر پس ازتاملي گذرا درطبع و غريزه و رفتار و تكانه هاي زيستي و انگيزش هاي اجتماعي؛نقش وپايگاه اجتماعي را درقالب موضع اجتماعي بر مي رسد. از اين حيث مشخص خواهدشد انطباق و همسازي با مواضع اجتماعي است كه ساخت نقشينه اجتماعي را رقم مي زند . اين ساخت قاعدتا متاثر از همان جامعه پذيري است كه عمدتا ازطريق نقش آفريني حاصل مي آيد. در اين صورت ،فرد مي تواند شخصيتي به دست آوردكه ازادراك وعاطفه مشحون است و شناخت هايش را سرشار ازسازگاري و ناسازگاري مي كند. همين امرنيز مي تواندمبناي تكوين گرايش هاي خوداوگردد. به علاوه همين گرايش ها قادرندجاذبه و دافعه شخصيتي را هم به وجودآورند. درهر حال اما انتقال جامعه به شخصيت از طريق زبان و يادگيري و ارتباطات صورت مي گيردو در ادامه ،نهادپذيري شخص را به تكوين گروه هاي انساني- اجتماعي و بر آوردن كاركردهاي آنها خصوصا در شكل نخستين پيوند مي زند. همچنين پويش هاي گروهي به اتكاي عقايد عمومي سر از پويش هاي سازمان در مي آورندوبررسي نفوذ و رهبري را درقالب تبليغات و ايدئولوژي ضروري مي سازند.در اين ميان البته شائبه دژكاركردهاي شخصيتي- گروهي مي تواند منادي بروزاختلالاتي نظيرپرخاشگري وجنگ و جنگ روان در صحنه تعاملات انساني – اجتماعي باشد.مع هذا در مجموع فرهنگ به اتكاي گره زدن شخصيت و كنش، به پايداري مناسبات اجتماعي حكم مي دهد و ازاين رو،نتيجه گيري با پي گيري كتاب با پيگيري نسبت فرهنگ و شخصيت و كنش اجتماعي ،ختم مقال مي كند.

رسانه ها و بازنمايي

sociologybook — Sat, 23 Aug 2008 15:28:39 GMT

رسانه ها بر شناخت و درک عموم از جهان تاثير مي گذارند. به اين معنا که آگاهي و ذهنيت مردم نسبت به جهان بستگي به محتوايي دارد که از رسانه ها دريافت مي کنند، زيرا رسانه ها واسطه و ميانجي بين آگاهي هاي فردي و ساختارهاي گسترده تر اجتماعي و سازنده معنا هستند. بر اين اساس رسانه ها فراگيرترين و موثرترين نهاد توليد، باز توليد و توزيع دانش و معرفت در مقايسه با ساير نهادهاي آگاهي و شناخت در جهان جديد هستند. داشتن ويژگي هايي چون انتشار انواع دانش و معرفت که لاجرم به برعهده گرفتن وظايف ديگر نهادهاي معرفتي منجر مي شود، فعاليت در يک سپهر عمومي که آنها را در دسترس همه اعضاي جامعه به صورت باز، داوطلبانه و کم هزينه قرار مي دهد و نيز اثرگذاري بر تعداد بيشتري از افراد و اختصاص زمان بيشتري از آنها به خود، باعث مي شود تا رسانه ها حدود و ثغور محيط نماديني را که در آن زندگي مي کنيم، تعيين کنند. بازنمايي هاي رسانه يي از اين لحاظ مهم هستند که شناخت و باور عمومي را شکل مي دهند.

پان ترکيسم و ايران

sociologybook — Mon, 18 Aug 2008 14:40:18 GMT

نويسنده؛ کاوه بيات

چاپ اول؛ 1387

شمارگان؛ 2200 نسخه

ناشر؛ پرديس دانش با همکاري شرکت نشر و پژوهش شيرازه

بيژن تلياني؛ هويت ايراني پديده يي کهن و ديرپاست.دگرگوني هايي اساسي که تاريخ پرفراز و نشيب اين سرزمين در طول چند هزار سال شاهد آن بوده و به ويژه در اين بي شمار تغييرها و تبديل ها، ماندگاري جوهره يي از اين ماهيت که هر بار، در پي پشت سر گذاشتن طولاني، به ارائه تعريفي جديد از خود موفق بوده خود گواهي است بر اين ديرپايي و قدمت.

معاصر شدن و پاي نهادن به عصر دولت- ملت ها يکي از آخرين آزمون ها از اين نوع است که بيش از دو قرن ايران متاخر را به خود مشغول داشته است.

اين نوشته به بررسي يک برهه از اين توان آزمايي اختصاص دارد. دوره يي که در خلال آن ايران خود را ناگهان رودرروي سرريز مجموعه يي از تحولات ناسيوناليستي در يک کشور همسايه يافت که در اين فعل و انفعال، بخشي از چيستي خود را در نفي هويت تاريخي ايران و به ويژه زير سوال بردن هويت ملي ترک زبان هاي ايران جست وجو کرد.

شکل گيري اين پديده يعني چگونگي برآمدن ناسيوناليسم ترک و مانعي که از بدو کار در وجود و آثار برجاي مانده از هويت ايراني بر سر راه خود ديد از جمله مباحثي است که در فصل اول اين رساله مورد بررسي قرار دارد.

واکنش اوليه ايرانيان در قبال اين پديده نيز در بخش دوم همين فصل به بحث گذاشته شده است. سرريز مجموعه يي از تحرکات ناسيوناليستي در ترکيه عثماني در سال هاي مقارن با فروپاشي امپراتوري از سال هاي پاياني جنگ اول جهاني تا برآمدن يک جمهوري جديد در آن سامان، ايران را که خود در تلاش تبديل به يک دولت- ملت جديد تحولات مشابهي را تجربه مي کرد در معرض يک توان آزمايي جديد قرار داد، چرا که اين فعل و انفعال ناسيوناليستي که مي توان تحت عنوان کلي «پان ترکيسم» از آن ياد کرد بخشي از چيستي خود را در نفي هويت تاريخي ايران و به ويژه زير سوال بردن هويت ملي ترک زبان هاي ايراني جست وجو مي کرد.

واکنش ايرانيان و به ويژه ايرانيان آذربايجاني در قبال اين پديده که خود در شکل گيري ناسيوناليسم ايران معاصر تاثيري ديرپا برجاي نهاد از جمله ديگر مضاميني است که در اين کتاب مورد بررسي قرار گرفته است.

افسون زدگي جديد هويت چهل تكه و تفكر سيار

sociologybook — Wed, 14 May 2008 14:22:06 GMT

داريوش شايگان ترجمه: فاطمه ولياني - نشر و پژوهش فرزان روز

داريوش شايگان متفكري از نسل «ديروز» است كه همواره به «فردا» مي انديشد. آنچه جوهره و هسته دغدغه هاي مينوي اين بزرگمرد را شكل مي دهد، شناخت مضمون محوري حوزه هاي فرهنگي غرب و شرق است. شايگان، شرق و فرهنگ آسماني آن را به خوبي و بدرستي مي شناسد اما اين شناخت را وامدار انبوه آگاهي هاي خود نسبت به عمق فرهنگ غرب است. آثار پيشين او، بتهاي ذهني و خاطره ازلي، آسيا در برابر غرب، اديان و مكتبهاي فلسفي هند، زير آسمانهاي جهان و... همگي گواه اين مطلب اند. شايد شايگان مي خواهد بفهمد كه موقعيت فلسفي و متافيزيكي غرب در برابر شرق چيست؟ بر همين اساس لازم مي بيند تا جلوه هاي متنوع فرهنگ غرب و شرق، اعم از نقاشي، موسيقي، تئاتر، فلسفه، ادبيات، تاريخ و... را با بصيرتي اصيل به بازشناسي و سنجش بگيرد. كتاب اخير شايگان بر آن است تا «در حد توانايي خود، طرحي هرچند ناقص و نارسا از نابساماني موقعيت فرهنگي كنوني جهان ترسيم» كند. شايگان در اين كتاب مي گويد: «آنچه دركتاب آسيا در برابر غرب در قلمرو حوزه تمدني خاص مطرح بود اينك در اين نوشته در سطح جهاني چندگانگي فرهنگي انعكاس يافته است. اين دو حيطه امروز، بيش از هر وقت، مبتلا به بشر امروزي است، همه فرهنگهاي جهان گرفتار اين دوگانگي هستند: هم گرايش شديدي به جهاني شدن داريم هم ميل به فرورفتن در لاك خود و در نتيجه احيا كردن دوباره زندگي هاي قومي و قبيله يي پيشين كه نوعي امنيت عاطفي و فرهنگي را فراهم مي كند.» افسون زدگي جديد در هفت فصل، پيشگفتار، مقدمه و نتيجه گيري فراهم آمده است. عناوين فصول كتاب از اين قرار است: سطوح متعدد آگاهي، چندگانگي فرهنگي، هويت چهل تكه، حوزه اختلاط، طيف تفسيرها، شبح سازي جهان، قاره گمشده روح. هر يك از اين فصول متضمن مباحث و بخشهاي متنوع و متعددي است.

پسامدرنيته

sociologybook — Wed, 14 May 2008 14:01:37 GMT

پسامدرنيته چه به عنوان ايده ، نقد يا تجربه فرهنگي وچه به مثابه وضع اجتماعي ، بحث گسترده يي را درعلوم اجتماعي وانساني باعث شده است . برخلاف متون بسياري كه بحث درباره پسامدرنيته را به قلمروهاي صرفاً انتزاعي وغامض محدود مي كنند، كتاب حاضر مقدمه يي قابل فهم و عمدتاً جامعه شناختي درباره اين مفهوم بحث انگيز ومباحث حول و حوش آن به دست مي دهد.

ديويد لايون پسامدرنيته را مفهومي چندلايه مي داند كه ما را نسبت به انواع گوناگون دگرگوني هاي اجتماعي و فرهنگي جوامع پيشرفته هشيار مي كند. او دگرگوني سريع تكنولوژي ، تغيير جهت علايق سياسي ، برآمد جنبش هاي اجتماعي ـ بويژه جنبش هايي كه برجنسيت، محيط زيست ومسائل قومي و نژادي تكيه مي كنند ـ و جهاني شدن را از جمله اين دگرگوني ها مي داند . به باور او نوع نويني از جامعه درحال پيدايش است كه حول مصرف كننده ومصرف سازمان مي يابد و نه كارگر و توليد.

ديويد لايون ، استاد دانشگاه كويين در اونتاريوي كاناداست. ترجمه اين كتاب توسط محسن حكيمي ونشر آن توسط انتشارات آشيان صورت پذيرفته است. برخي فصول اين كتاب از اين قرار است:

ـ تاريخ ايده پسامدرنيته

ـ مدرنيته و نارضايي از آن

ـ از نظام پساصنعتي تا پسامدرنيته

ـ مصرف گرايي : شكل (بي شكلي) چيزهاي آينده؟

ـ پسامدرنيته ، پايان هزاره و آينده.

علوم اجتماعي و سير تكويني آن

sociologybook — Fri, 09 May 2008 09:07:50 GMT

علوم اجتماعي و شاخه هاي مرتبط با آن، از شعب مهم دانايي و معرفت بشري به شمار مي آيد. گواينكه سابقه تأسيس و استقرار رسمي اين علم، به دورتر از قرن هجده و نوزده نمي رسد اما توجه به قانونمندي ها و ضوابط شناخت دقيق امور اجتماع، از ساليان دور در اقصاي تاريخ وجود داشته است. بخشي از آراوافكار فيلسوفان كلاسيك باستان نظير افلاطون و ارسطو، قطعاً در مسير شناخت ويژگيهاي جامعه انساني است. به همين خاطر در بررسي تاريخ و سير تكويني علوم اجتماعي، مي بايست به پيشينه تاريخي و باستاني آن در مجموعه علوم كلاسيك انساني نظر داشت. در كتاب حاضر كه به قلم «احسان نراقي» جامعه شناس و پژوهشگر برجسته امور اجتماعي، فراهم آمده است به اين نكته دقيقاً التفات شده است. نراقي دراين كتاب به دانش اجتماعي در مراحل نخستين آن طي دوره يونان، قرون وسطي و عصر رنسانس و پس از آن در دوران جديد و معاصر توجه كرده است. روال سخن نراقي در كتاب حاضر ضمن آنكه به تقدم وتأخر تاريخي مباحث نظر دارد اما تماماً تاريخي هم نيست بلكه مضموني و موضوعي است. از اين حيث به نسبت ميان علوم اجتماعي و ساير دانش هاي بشري نظير سياست، انسان شناسي، علوم اجتماعي و ساير دانشهاي بشري نظير سياست، انسان شناسي، علوم اجتماعي و... توجه دارد. كتاب حاضر در پنج بخش كلي فراهم آمده است. چاپ اول از ويراسته جديد اين كتاب را نشر و پژوهش فرزان روز منتشر كرده است.

درآمدي بر جامعه شناسي تجدد

sociologybook — Fri, 09 May 2008 08:48:56 GMT

در يك نگاه كلان، مي توان گفت تجدد درمراحل مختلف خود بر يك منوال نبوده و داراي خصلت دوگانه يي است. تجدد به عنوان پروژه و انديشه، به خودمختاري و آزادي و آگاهي و كارگزاري انسان نظر داشته است و ليبراليسم، دموكراسي، روشنگري، عقلانيت تفاهمي، حوزه عمومي، جامعه مدني و سوسياليسم، برخاسته از اين وجه تجدد هستند. از سوي ديگر، تجدد به عنوان وضعيت متحقق تاريخي، با تركيب با فرآيندهاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي هر دوران، خلوص خود به عنوان پروژه را از دست داده و با ناسيوناليسم، جامعه طبقاتي، عقلانيت تكنولوژيك، دولت مداخله گر و انضباط اجتماعي درآميخت.

در هرمرحله و دوران، يكي از اين دو بعد تفوق و برتري يافته است. از چنين منظري مي توان گفت كه پروژه تجدد خصلتي اساساً ديالكتيكي داشته است. تجدد اوليه به عنوان عصر ظهور و حضور انسان در انديشه ترقي آزاد و بي حد و حصر، بعدها با ظهور علوم اجتماعي و قوانين تاريخي و اجتناب ناپذير آن در قرن نوزدهم از خود بيگانه شد، با طلوع علم اثباتي انسان غروب كرد. اما به نظر مي رسد كه اينك تجدد درموجي تازه از خودبيگانگي خودآگاهي مي يابد و خودآگاه مي شود. به اين تعبير، مي توان پساتجدد را خودآگاهي تجدد به شمار آورد.

«حسين بشيريه»، در كتاب «درآمدي بر جامعه شناسي تجدد» با تركيب و اقتباس چنداثر عمده درباره تاريخ و جامعه شناسي تجدد و پساتجدد از نويسندگان برجسته اين حوزه چون پيترواگنر، اسكات لش، مارشال برمن و يورگن هابرماس به تحليل و تعبير تجدد، امواج مختلف آن و پساتجدد پرداخته است.