يكي از پديده‌هاي مهم جهان مدرن و ماقبل مدرن، ورزش و بازي است. اگر بازي يكي از مهم‌ترين صورت‌هاي پاسخ به نياز روحي، سرگرمي، آشنايي، همدلي و همراهي گروهي و جمعي است، ورزش اما نهادي مهم و حياتي است كه همواره با فرآيندهاي توليد سلا‌مت، ورزيدگي، آرامش روحي و فكري گره خورده ‌است. ورزش در جهان معاصر مفاهيم مهمي چون تداخل فرهنگي، دهكده جهاني، فستيوال‌هاي فرهنگي، عامليت، كارناوال، صنعت و تبليغ را فرامي‌پوشاند. مردم‌شناسي ورزش يكي از شاخه‌هاي دانش مردم‌شناسي است كه از دريچه فرهنگ به واقعيت اجتماعي‌تر ورزش نظر مي‌دوزد و از دل مردم‌شناسي كاربردي بيرون آمده ‌است. در اين شاخه از دانش مردم‌شناسي كه جنبه كاربردي فراوان دارد، ورزش در پهنه روابط اجتماعي و مناسبات محلي، قومي، ملي و جهاني بررسي مي‌شود.


حركت به سمت درك فرهنگي رفتارهاي ورزشي با مطالعات اين شاخه رقم مي‌خورد، سلا‌مت و تندرستي معناي گسترده‌اي در مردم‌شناسي ورزش دارد، نهادهاي مدني ورزش بررسي مي‌شوند، زنانگي، مردانگي، سن، قوميت و... از چشم‌انداز دانش مردم‌شناسي با توجه به پديدارهاي ورزشي رعايت مي‌شوند، آيين‌هاي مرتبط با ورزش و بازي تحليل مي‌شوند، درك دروني و بيروني اقوام از صورت‌هاي بازي در اين ادبيات تبلور مي‌يابد، همراه با تفسير و تبيين‌هاي نو و كاربردي. كتاب مردم‌شناسي ورزش نيز به منظور آشنايي با اين شاخه ترجمه و در اختيار خوانندگان فارسي‌زبان قرار گرفته‌است. نويسنده اين كتاب، كندال بلا‌نچارد يكي از قوي‌ترين محققان آمريكايي در زمينه مطالعه ورزش از منظر فرهنگ است و اثر او يعني مردم‌شناسي ورزش اثري مرجع در معرفي اين شاخه به شمار مي‌آيد. بلا‌نچارد در پيشگفتار اين كتاب مي‌نويسد: <وقتي نوبت به توضيح بازي و ورزش مي‌رسد، مردم‌شناسي امتياز خود را بر اغلب رشته‌هاي ديگر آشكار مي‌كند زيرا مردم‌شناسي با مطالب ناآشنا و نامانوسي سروكار دارد كه با پندارهاي امروزي ما در قرن بيستم بي‌تناسب‌اند. در حالي كه به نظر انسان معاصر بازي نوعا اختياري، غيرجدي و تفنني است، در اين كتاب نمونه‌هاي متعددي از فرهنگ‌هاي ديگر ارائه مي‌شود كه در آنها بازي اجباري، بسيار جدي و محاط در زندگي كاري است. همچنين نمونه‌هاي بسياري از بازي‌ها و ورزش‌هاي مختلف وجود دارند كه از ديدگاه فرهنگ آمريكايي ما متمايز از يكديگر نيستند.

عنوان :  جامعه شناسي ورزش 

پديدآور اصلي: دوفرانس ، ژاك

وضعيت نشر/تهيه:  تهران  :  توتيا    ,1385

مشخصات ظاهري:  164 ص 

موضوع: ورزش -- جنبه هاي جامعه شناختي / ورزش -- فرانسه -- جنبه هاي جامعه شناختي   

 

 

عنوان :  پژوهشي تحليلي در جامعه شناسي ورزشي 

پديدآور اصلي: آقاپور، مهدي

وضعيت نشر/تهيه:     ,1368

مشخصات ظاهري:  208 ص 

موضوع: ورزش - جنبه هاي اجتماعي

 

 

 

عنوان :  پژوهشي تحليلي در جامعه شناسي ورزشي 

پديدآور اصلي: آقاپور، مهدي

وضعيت نشر/تهيه:     ,1368

مشخصات ظاهري:  208 ص 

موضوع: ورزش - جنبه هاي اجتماعي

 

 

 

عنوان :  نقش پهلواني و نهضت عياري در تاريخ اجتماعي و حيات سياسي ملت ايران ، تعريف زورخانه و تحليل ورزش باستاني 

پديدآور اصلي: كاظميني ، كاظم ، 1301

وضعيت نشر/تهيه:     ,1343

مشخصات ظاهري:  399 ص .: مصور، عكس 

موضوع: ورزش باستاني - ايران / زورخانه ها 

 

 

عنوان :  ورزش و جامعه 

پديدآور اصلي: خولي ، امين ، 1895

وضعيت نشر/تهيه:  مشهد  :  بنياد پژوهشهاي اسلامي    ,1381

مشخصات ظاهري:  420 ص 

موضوع: ورزش -- جنبه هاي اجتماعي

 

 

عنوان :  آمارگيري از كارگاههاي خدمات فرهنگي ،هنري و ورزشي سال 0831 

پديدآور اصلي: مركزآمار ايران

وضعيت نشر/تهيه:  تهران  :  مركز آمار ايران    ,1381

مشخصات ظاهري:  50ص ،:جدول 

موضوع: كارگاهها-آمار / خدمات -آمار 

 

عنوان :  فرهنگ و آداب زورخانه 

پديدآور اصلي: حسيني، مجيد مولف , /1355 - 

وضعيت نشر/تهيه:  تهران  :  كتاب مسافر    ,1386

مشخصات ظاهري:  48 ص 

موضوع: زورخانه ها / ورزش باستاني -- ايران